Zalew Wiślany

mala fotka

województwo warmińsko-mazurskie

 
 
Lokalizacja obszaru
Ostoja położona jest w północnej części województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego. Obszar Natura 2000 obejmuje tutaj polską część wód Zalewu wraz z różnej szerokości strefą przybrzeżną. Ostoję od północy odcina od Morza Bałtyckiego wąski pas lądu - Mierzeja Wiślana, od wschodu granica obszaru Natura 2000 pokrywa się z granicą państwa przecinając Zalew, a od południa i zachodu przebiega wzdłuż wybrzeża oraz okolic miejscowości takich jak Frombork, Elbląg i Kąty Rybackie.
 
Podstawowe informacje o obszarze
Ostoję stanowią w większości wody Zalewu Wiślanego, pozostała część to głównie duże obszary przybrzeżne porośnięte trzcinami, pałką i oczeretami, które tworzą nieraz pas szerokości do 1 km. Pozostałe obszary ostoi to torfowy fragment lądu na Mierzei Wiślanej koło Przebrna oraz las łęgowy w okolicy rezerwatu „Ujście Nogatu”. Duże połacie wody w zatokach (Elbląskiej, w okolicy Kątów Rybackich oraz Ujścia Nogatu) pokrywają grążele żółte oraz grzybienie białe. Sam Zalew jest płytkim zbiornikiem wód słonawych. Wody słodkie docierają tu z rzek: Nogat, Elbląg, Pasłęka i z kilku mniejszych a wraz z nimi niestety również zanieczyszczenia organiczne, w związku z czym zbiornik jest silnie zeutrofizowany. Wody słone dostają się do Zalewu przez 400-metrowej szerokości kanał – tzw. Cieśninę Pilawską – w rosyjskiej części zbiornika. W związku z istnieniem tego przekopu zasolenie wód Zalewu a zwłaszcza ich poziom może się bardzo dynamicznie zmieniać, nawet w ciągu dnia. Na Zalewie prowadzone jest intensywne rybołówstwo, a w okolicach rozwija się dość intensywnie turystyka.
 
Główne walory przyrodnicze.
Gatunki ptaków charakterystyczne dla danego obszaru.
Zalew Wiślany jest miejscem najliczniejszej w Polsce i jednych z największych w Europie kolonii lęgowej kormoranów (do ok. 11500 par), ważnym w kraju miejscem w czasie lęgów czapli siwej (do 800 ptaków), hełmiatki, gęgawy, ohara, płaskonosa, perkoza dwuczubego, śmieszki, brzęczki, bielika. W stosunkowo dużej liczebności występują też: bąk, bączek, bocian biały, cyranka, cyraneczka. W czasie wędrówki, przez Zalew Wiślany przebiega duża część szlaku migracyjnego bielaczka, cyraneczki, gęsi białoczelnej i zbożowej, rożeńca, czernicy, głowienki i mewy małej. Stosunkowo duże koncentracje osiąga łabędź krzykliwy i niemy (jedno z największych pierzowisk tego gatunku w kraju – do 3500 osobników), gągoł i łęczak. Zimą występuje tu szczególnie duża część szlaku wędrówkowego bielaczka i mewy srebrzystej, licznie występuje zimą bernikla kanadyjska (do 1300 ptaków).
 
Szczegółowe wskazówki dla obserwatora (co, gdzie i kiedy najlepiej obserwować)
Wiosna – najatrakcyjniejszy w tym czasie jest cały pas przybrzeżny ostoi, a zwłaszcza w Zatoce Elbląskiej i w rejonie ujścia Pasłęki. Obowiązkowo należy odwiedzić kolonię kormoranów w Kątach Rybackich. W tym czasie warto również polecić rejony, nieco dzikiej i podmokłej części zachodniej (pamiętamy o kaloszach/woderach!). Jeśli nie będziemy w stanie wypatrzyć części ptaków, dadzą znać o sobie charakterystycznymi głosami godowymi – np. kropiatka, brzęczka, bąk czy liczny tu trzciniak. W częściach porośniętych roślinnością wynurzoną (patrz wyżej) można spotkać liczne w niektóre lata rybitwy czarne czy białowąse. W tych okolicach oraz w szuwarach można spotkać wiele gatunków kaczek, problemem może być jednak dotarcie do części z tych miejsc ze względu na bardzo rozległe połacie szuwarowisk. W zależności od tego jak mocno jesteśmy nastawieni na szukanie dzikiej przyrody nad Zalewem, należy wybrać wygodne obuwie trekkingowe, kalosze, wodery czy nawet spodniobuty (dotyczy to każdej z pór roku!).
 
Lato – najmniej ciekawy okres, po wiosennych godach ptaki przeważnie w ciszy opiekują się młodymi, pod koniec lata można wypatrywać pierwszych ptasich wędrowców. Wczesnym latem nie warto przeszkadzać ptakom w wychowie młodych, zwłaszcza, że przez swoje skryte w tym czasie zachowanie, mogą pozostać dla nas niezauważone.
 
Jesień – jest to jedna z najlepszych pór na obserwacje licznych migrujących a częściowo już przylatujących na zimowisko ptaków. Należy pamiętać o zabraniu lornetki, bardzo uprzyjemni i ułatwi podglądanie ptaków luneta. O tej porze najwięcej ptaków gromadzi się w zatokach Zalewu (kanał Elbląski, zatoka w Kątach Rybackich oraz ujście Nogatu).
Jesienią, zwłaszcza z Mierzei Wiślanej i wzniesień w okolicy Piasków i Krynicy Morskiej można doświadczyć fenomenu migracji ptaków drapieżnych (jak również wróblowych, krukowatych czy gołębi), które mogą przemieszczać się w liczbie kilkudziesięciu tysięcy dziennie (więcej na www.kuling.org.pl).
 
Zima – jest również atrakcyjnym czasem na obserwacje ptaków wodnych, zimują tu nieraz spore ich stada. Szczególnie atrakcyjne mogą być ‘egzotyczne’ bernikle kanadyjskie (do 1300 ptaków). Trzeba pamiętać, że w sroższe zimy Zalew może zamarzać! Jeśli tak się nie stanie możemy liczyć na stada bielaczków, czernic, nurogęsi, gągołów i mew. Na zimowy skład ptasiej menażerii wpływa to ‘jaka jest zima’ (w cieplejsze zimy można liczyć na większą różnorodność i liczbę ptaków), czy (i na ile) zbiornik zamarza oraz jakie warunki panują na okolicznych alternatywnych zimowiskach. Ptaki obserwujemy z tych samych miejsc co jesienią.
 
Dojazd
 
Do północnej części ostoi, od strony Mierzei Wiślanej dotrzemy drogą wojewódzką nr 501 z Gdańska (PKS lub samochód). Do części południowej od Zatoki Elbląskiej i ujścia Pasłęki i rozległych szuwarów trzcinowych na południu dotrzemy drogami wojewódzkimi nr 503 i 504, do których dojazd zapewnią prowadzące przez Elbląg drogi krajowe 7 i 22, oraz międzynarodowa E77 (PKS, samochód). Znajdziemy tu również trasy rowerowe przebiegające blisko granic ostoi, gdzie będziemy mieli możliwość posłuchać lub zobaczyć część ptaków, zarówno w okresie lęgowym jak i na przelocie czy podczas zimowania. Np. trasa Braniewo - Nowa Pasłęka - Frombork (22,5 km), którą można rozpocząć w Nowej Pasłęce lub Fromborku oraz trasa Frombork - Krynica Morska - Kąty Rybackie (26,4 km), która z Fromborka wiedzie statkiem pasażerskim do Krynicy Morskiej, zatem można ją również rozpocząć w Krynicy lub Kątach Rybackich. Punkty widokowe na Zatokę znajdują się na zachód od Krynicy Morskiej, pomiędzy Przebrnem a Skowronkami oraz w okolicy ujścia Wisły Królewieckiej.
 
Warunki turystyczne (w tym linki do stron prezentujących ofertę turystyczną obszaru)
 
Bogatą ofertę turystyczną i bazę noclegową zapewnią takie miejscowości jak: Elbląg, Braniewo czy Krynica Morska.
 
Usługi przewodnickie z zakresu „bird-watchingu” (o ile są dostępne)
Brak

 

 
min
wykaz pozycji w tej kategorii : Ptasia Mapa Polski → wykaz → alfabetyczny
  1. 1 - 12
  2. 13 - 24
  3. 25 - 29
  1. Bagno Wizna
  2. Bieszczady
  3. Błota Rakutowskie
  4. Delta Świny
  5. Dolina Baryczy
  6. Dolina Dolnej Odry
  7. Dolina Górnej Narwi
  8. Dolina Górnej Wisły
  9. Bagienna Dolina Narwi
  10. Dolina Kostrzynia
  11. Dolina Liwca
  12. Dolina Nidy
Fatbirder's Top 1000 Birding Websites