Mała fabryka pomocy naukowych. Gra dydaktyczna "Ptaki Borów Tucholskich"

SCENARIUSZ ZAJĘĆ

Poziom nauczania:

klasa V szkoły podstawowej.

Cele:

- zainteresowanie światem, jego różnorodnością, bogactwem i pięknem;
- zdobycie umiejętności obserwacji zjawisk przyrodniczych i dokonywania ich opisu;
- poznanie współzależności człowieka i środowiska;
- dostrzeganie zmian zachodzących w otaczającym środowisku oraz ich wartościowanie;
- osiągnięcie elementarnego poziomu orientacji ogólnotechnicznej niezbędnej do
właściwego wykonania wybranych elementów gry dydaktycznej;
- nauczenie podstawowych zasad posługiwania się komputerem i technologią
informacyjną umożliwiających wykonanie plansz z opisami i wizerunkami ptaków.

Cele operacyjne:

Uczeń:
A:
- wie, jakie ptaki zamieszkują Bory Tucholskie;
- nazywa ptaki, które zostały umieszczone w grze;
- wymienia formy ochrony przyrody na terenie Borów Tucholskich.

B:
- rozumie zależności miedzy bytowaniem ptaków a działalnością człowieka;
- wyjaśnia, dlaczego należy chronić ptaki oraz miejsca ich bytowania;
- rozróżnia gatunki ptaków oraz ptasie gniazdo, które znalazły się w grze dydaktycznej;
- współpracuje z kolegami z grupy w celu jak najlepszego wykonania zadania.

C:
- wybiera właściwy sposób realizacji zadania;
- projektuje wygląd przyszłej gry dydaktycznej;
- określa, jakie materiały, narzędzia oraz źródła naukowe niezbędne są do wykonania gry;
- porównuje zebrane źródła naukowe dotyczące ptaków;
- redaguje tekst opisu na planszach wykorzystanych w grze;
- sugeruje zagrożenia, jakie niesie dla ptaków działalność człowieka.

D:
- analizuje źródła naukowe znalezione w okresie przygotowawczym;
- ocenia przydatność wybranych źródeł naukowych;
- proponuje sposób wykonania gry dydaktycznej;
- planuje kolejne etapy pracy nad grą;
- wykonuje plansze do gier w programie Powerpoint;
- stosuje wcześniej zdobytą wiedzę do skanowania zdjęć i wydruku plansz.

Metody:

- metoda projektu;
- praca w grupach;
- burza mózgów;
- własnoręczne wykonanie poszczególnych elementów gry.

Czas trwania zajęć:

dwa miesiące; zajęcia realizowane na lekcjach: techniki, informatyki,
przyrody, edukacji ekologicznej oraz na zajęciach koła przyrodniczego.

Opis projektu:

Celem projektu było wykonanie pomocy dydaktycznej, która będzie wykorzystywana na lekcjach
przyrody oraz zajęciach szkolnego koła ekologicznego. Wyżej wymienioną pomoc dydaktyczną mają
wykonać uczniowie pod nadzorem nauczyciela (nauczycieli). Zadaniem uczniów jest wymyślenie gry
dydaktycznej do tematyki związanej z ptakami bytującymi w Borach Tucholskich. Dodatkowo
wymyśloną grę uczniowie mogą wykonać w kilku egzemplarzach. Projekt ten jest interdyscyplinarny,
ponieważ uczniowie wykonują poszczególne fragmenty projektu na lekcjach przyrody, techniki,
informatyki, a także na zajęciach edukacji ekologicznej. Projekt umożliwia udział w pracach
wszystkich uczniów. Dzięki temu docenić możemy ucznia uzdolnionego jak i ucznia mającego kłopoty
w uczeniu się, który posiada jednak uzdolnienia techniczne. Projekt uczy rzeczy przydatnych
w życiu codziennym: pracy w grupach, organizacji, planowania i podziału pracy. Poza aspektami
czysto praktycznymi uczniowie zyskują wiedzę przyrodniczą; poznają bogactwo gatunkowe ptaków
w swoim najbliższym otoczeniu, mogą w praktyce wykorzystać zdobytą wiedzę, uświadamiają sobie
ważną rolę środowiska naturalnego w życiu człowieka, oraz wpływ człowieka na życie ptaków.
Uczniowie podzieleni są na grupy. Każda z grup wykonuje fragment projektu, w efekcie powstaje
gra dydaktyczna. Założeniem początkowym jest wykorzystanie gry na terenie szkoły. (...)

Harmonogram i wykaz indywidualnych zadań uczniowskich:
Uczniowie są podzieleni na grupy, tak dobrane, aby w pełni wykorzystać umiejętności
i zdolności uczniów. Nazwy grup przypominać mają nazwy działów w prawdziwej fabryce, tak aby
uczniowie mieli wrażenie pracy w autentycznej firmie. Uczniowie muszą zwrócić uwagę na
wykorzystywane materiały, preferowane są te, które można powtórnie przerobić. Zadania
realizowane są głównie na lekcjach techniki (6 godzin), informatyki (16 godzin), przyrody
(10 godzin), edukacji ekologicznej (8 godzin), zajęciach szkolnego koła przyrodniczego
(10 godzin).

Nazwa grupy ZadaniaTermin realizacji Efekty pracy grupyZadania nauczyciela Dział projektów

Wykonanie projektu gry,

który zawiera:

schematyczny

wygląd gry,
materiały niezbędne

do wykonania, wymiary,

koszt wykonania gry.

2 tyg.

Grupa wykonuje

projekt gry, podaje

propozycje realizacji,

sporządza listę

materiałów, podaje

przybliżone koszty

wykonania gry,

przekazuje materiały

do działu

tech.-wykonawczego.

Nauczyciel przypomina

o terminach, konsultuje

i omawia koncepcje

grupy, wskazuje

możliwe problemy,

sprawdza realność

wykonania zadania,

udziela niezbędnych wskazówek.

Dział naukowy

Zebranie odpowiednich

źródeł i bibliografii.
Wybór gatunków

ptaków, gniazd, odgłosów,

które będą wykorzystane

w grze, zredagowanie

informacji o ptakach,

ułożenie zasad gry.

2 tyg.

Zebranie niezbędnej

bibliografii, zebranie

literatury, wybór płyt

z odgłosami ptaków
oraz wybór gatunków

ptaków, gniazd, które

będą użyte w grze,

zredagowanie informacji
o ptakach, zredagowanie instrukcji do gry,

przekazanie materiałów

do działu

informatycznego.

Nauczyciel przypomina

o terminach, konsultuje

i omawia koncepcje grupy, sprawdza pod względem merytorycznym treść informacji

o ptakach, zgodność gatunków z odgłosami,
poinformowanie biblioteki

o realizowaniu projektu

w celu pomocy uczniom.

Dział logistyczny

Zebranie i przygotowanie niezbędnych materiałów

i narzędzi dla działu
techniczno-wykonawczego, przygotowanie stanowisk

pracy, uporządkowanie stanowisk pracy po

zakończeniu pracy

działu tech.-wykonawczego.

2 m-ce (wyk.

zadań
w miarę potrzeb)

Zebranie w klaso-

pracowni odpowiednich materiałów i narzędzi,
wywiązanie się z zadania przygotowania stanowisk pracy, uporządkowanie klaso-pracowni
po zakończeniu pracy.

Sprawdzenie narzędzi i zgodności zgłaszanego zapotrzebowania
ze stanem faktycznym.

Dział informatyczny

Skanowanie zdjęć ptaków, przepisanie notatek o ptakach, wypalenie płyt z odglosami ptaków, wytworzenie

odpowiednich elementów gry

np. strzałki, wydrukowanie materiałów dla działu tech.-wykonawczego.

2 tyg.

Wykonanie plansz w programie Powerpoint, wypalenie płyt

z odgłosami ptaków

do zestawów.

Nadzór podczas pracy w pracowni informatycznej, pomoc w razie problemów technicznych.

Dział techniczno

-wykonawczy

Połączenie poszczególnych elementow gry w całość,
posegregowanie i ułożenie materiałów w kopertach, wykonanie testu trwałości gry.
2 tyg.

Wykonanie gry z otrzymanych

komponentów, przetestowanie

wykonanej gry.

Nadzór nad estetyką wykonania, wskazówki w razie problemów technicznych.

 

Efekty końcowe:

Osiągnięcia uczniów:
- wykonanie gry dydaktycznej "Ptaki Borów Tucholskich",
- zrozumienie nistoty terminowości w pracy,
- poszerzenie umiejętności pracy z programem Powerpoint (przygotowanie plansz);
- zdobycie umiejętności skanowania, wypalania płyt,
- poszerzenie wiedzy o ptakach bez potrzeby uczenia pamięciowego,
- danie szansy zaistnienia na forum klasy wszystkim uczniom,
- zdobycie podstawowych umiejętności projektowych,
- możliwości wykorzystania wiedzy zdobytej wcześniej w praktyce,
- satysfakcja uczniów dobrych jak i mających problemy w nauce,
- zdobycie doświadczenia w planowaniu działań grupy, podziału pracy,
- zdobycie umiejętności gromadzenia materiałów,
- zrozumienie wpływu człowieka na bytowanie ptaków.

 

Arkusz oceny grupy:

Terminowość

(max. 3 pkt.)

Samodzielność

(max. 3 pkt.)

Zaangażowanie

w realizację zadań

(max. 3 pkt.)

Staranność

(max. 3 pkt.)

Pomysłowość

(max. 3 pkt.)

Praktyczne

wykorzystanie

umiejętności

(max. 3 pkt.)

       Suma:     

 

Autor scenariusza:

Piotr Kosecki - nauczyciel przyrody, historii, informatyki, techniki
w Szkole Podstawowej w Zielonce, gm. Cekcyn, pow. Tucholski.

¬ródlo informacji:
"Edukacja przyrodnicza w szkole podstawowej.

Człowiek w środowisku przyrodniczym"
nr 3-4/2005, Warszawa - Wrocaw 2005, wydana przez:
Centrum Edukacji Nauczycielskiej
Uniwersytet Wrocławski

 

grupa wiekowa

szkola podstawowa

autor

organizacja/wydawca

Centrum Edukacji Nauczycielskiej Uniwersytet Wrocławski ul. Cybulskiego 30 50-205 Wrocław tel. (071) 375 92 68, fax (071) 375 94 96

link

http://www.cen.uni.wroc.pl