[62] Jezioro Mukrz

 

Region: Kujawsko - Pomorskie Lokalizacja: powiat świecki Wykonawca: Wdecki Park Krajobrazowy Gospodarz: Wdecki Park Krajobrazowy Długość: ok. 3 km Przebieg: Ścieżka rozpoczyna się około 1,5 km na południe od miejscowości Tleń, przy drodze z Tlenia do Lniana, prowadzi wokół Jeziora Mukrz i kończy się w Tleniu. http://www.wpk.org.pl/gfx/sciezka02.gif   Gatunki ptaków: Tereny podmokłe są doskonałym siedliskiem dla awifauny- wśród 149 gatunków ptaków aż 113 objętych jest ochroną: bocian czarny, gągoł, bielik, kropiatka, biegus zmienny, kania ruda i czarna, zimorodek, błotniak stawowy, krogulec, nurogęś, bielik. Zobaczymy tu też: krzyżówkę, perkoza dwuczubego,czaplę siwą, łyskę, myszołowa, trzcinniaka, pleszkę, rybitwę rzeczną, mewę śmieszkę, żurawia, łabędzia niemego i krzykliwego, kormorana, dzwońca, bociana białego, samotnika, gągoła, grzywacza, sierpówkę, tracz nurogęś, myszołowa, pliszkę siwą, orzechówkę, dzięcioła dużego, bogatkę, rudzika, kosa, drozda, mazurka, kawkę Opis ścieżki: Z szosy, z Tlenia do Lniana, - idziemy żółtym szlakiem w kierunku wschodnim, polną drogą biegnącą dnem malowniczego wąwozu. Droga wysadzona jest drzewami klonu zwyczajnego i brzozy brodawkowatej (zwrócić uwagę na cechy systematyczne, po

których można odróżnić poszczególne gatunki brzóz i klonów). Trasa ścieżki dydaktycznej prowadzi przez tereny rolnicze - wokół pola uprawne. W uprawach polowych dostrzegamy chwasty różnobarwnie zakwitające, zwłaszcza wiosną. Wczesna wiosna kwitną tu niebieskie przetaczniki - przetacznik trójlistkowy, przetacznik polny, przetacznik wiosenny, przetacznik perski oraz krzywoszyj polny; białokwitnące nawroty polne, gwiazdnice pospolite, a na miedzach polnych i poboczach dróg rogownice polne (zwróć uwagę na cechy systematyczne odróżniające gwiazdnice od rogownic). W zbożach zakwitają czasem łanowo czerwone maki polne i błękitne chabry bławatki. Tu też czasem spotkać można pojedynczo rosnące kąkole polne o dużych purpurowo-liliowych kwiatach oraz fioletowo-niebieskie ostróżeczki o grzbiecistych kwiatach z ostrogami. Po chwili marszu wychodzimy na piaszczyste wzniesienie terenowe - punkt nr 1, skąd otwiera się widok, z lewej strony na wąską i długą, południową zatokę jeziora Mukrz a z prawej natomiast na jedną z licznych zatok Jeziora Żurskiego, o dobrze rozwiniętej, urozmaiconej linii brzegowej Piaszczyste wzniesienie terenowe (ugór) porastają murawy piaskowe, które zwłaszcza na wiosnę bywają barwnie ukwiecone. Kwitną tu wówczas złociste i żółte - pięciorniki piaskowe, starce wiosenne, jastrzębce

kosmaczki oraz dziewanny; różowe - iglice pospolite i bodziszki kosmate; niebieskie -przetaczniki Dillena i przetaczniki wiosenne, niezapominajki piaskowe, żmijowce zwyczajne; czerwone - maki piaskowe; białe - sporki wiosenne, gwiazdnice i rogownice; trójkolorowe - fiołki trójbarwne. Tutaj też kwitną cytrynowo-żółte kocanki piaskowe. Kwiatostany nie zmieniają koloru po zasuszeniu. Trzeba jednak pamiętać, że kocanki piaskowe są objęte częściową ochroną i zrywanie ich jest surowo zabronione Z traw masowo występuje tu szczotlicha siwa; rzadziej - stokłosa miękka, kostrzewa szczeciniasta, mietlica pospolita, wiechlina łąkowa. Murawy piaskowe spełniają w procesie utrwalania wydm i lotnych piasków bardzo ważną rolę glebochronną. Z punktu nr 1 idziemy żółtym szlakiem w kierunku wschodnim i schodzimy nad brzeg zatoki Jeziora Żurskiego -punkt nr 2. Tutaj na brzegu zatoki rośnie olsza czarna, wierzba krucha oraz pojedyncze krzewy wierzby szarej. Na brzegu w wodzie występuje tatarak, turzyca prosowa, manna mielec, kosaciec żółty, szczaw lancetowaty, wiązówka błotna i turzyca dziobkowata. Tutaj też, wykształcają się zespoły szuwarowe: tataraku zwyczajnego, manny mielec i fragmentarycznie turzycy dzióbkowej. Na skłonie zbocza opadającego do zatoki rozwija się sucha łąka, na której dostrzegamy: zawciąg pospolity, przetacznik ożankowy, jaskier

bulwkowy, ale również krwawnik pospolity, kocanki piaskowe, turzycę owłosioną, niezapominajkę piaskową. Z punktu 2 idziemy szlakiem żółtym w kierunku północnym i dochodzimy do wschodniego brzegu jeziora Mukrz -punkt nr 3. W wodzie słabo rozwinięte szuwary tworzy głównie trzcina pospolita i sporadycznie pałka wąskolistna. Słaby rozwój roślinności sprawia, że występują tutaj jedynie dwa gatunki płazów - żaba jeziorkowa i wodna. W okresie godowym rozmnaża się tu również żaba trawna. W zespole ptaków wodnych dominuje perkoz dwuczuby, czernica, nurogęś, gągoł, łyska, krzyżówka i łabędź niemy. Z gatunków nielęgowych występuje mewa śmieszka i rybitwa pospolita. W kompleksie leśnym otaczającym jezioro przeważa bór mieszany o sosnowo-dębowym drzewostanie, w podszyciu z udziałem kruszyny pospolitej, jarzębiny, szkłaku pospolitego, bzu czarnego i nieczęsto występującego bzu koralowego. W runie oprócz borówki czarnej, siódmaczka leśnego, pszeńca zwyczajnego i chronionej konwalii; występują jeszcze gatunki lasów liściastych: sałatnik leśny, przetacznik ożankowy, gwiazdnica gajowa, szczawik zajączy, pokrzywa zwyczajna, skrzyp łąkowy, przytulia czepna i inne. Po prawej stronie drogi znajduje się zagłębienie terenowe, zarastające roślinnością błotną i bagienną. Spotkamy tu interesujące

rośliny chociażby - czermień błotną, szaleja jadowitego, trzcinnika lancetowatego, tojeść pospolitą, skrzypa bagiennego, szczawia lancetowatego, przytulinę bagienną i sitowie leśne. Z punktu 3 idziemy wzdłuż brzegu jeziora w kierunku północno-zachodnim a potem zachodnim i dochodzimy do ostatniego - 4 punktu ścieżki dydaktycznej, - obserwując rośliny wodne oraz ptactwo na jeziorze. Otaczający jezioro kompleks leśny, to stare drzewostany sosnowe, w których podsadza się dąb tworzący drugą warstwę drzew (a2). Są to w przeważającej mierze bory świeże z dominacją w runie borówki czarnej. Z innych roślin znajdziemy tu jeszcze śmiałka pogiętego, siódmaczka leśnego, borówkę brusznicę, konwalijkę dwulistną, kosmatkę orzęsioną, trzcinnika leśnego, groszka skrzydlatego, poziomkę zwyczajną, paproć - orlicę i chronioną konwalię. W niektórych, zwłaszcza brzeżnych partiach lasu, spotykamy gatunki lasów liściastych - zawilca gajowego, przylaszczkę, podagrycznika i gwiazdnicę wielkokwiatową. Obecność tych roślin świadczy o tym, że sosna tutaj występuje na siedlisku lasu liściastego (grądu) i drzewostany tych zbiorowisk winny być ostrożnie przebudowywane właśnie w tym kierunku. Z punktu 4 idziemy dalej szlakiem żółtym najpierw do szlaku niebieskiego a następnie szosą wracamy do Tlenia. Źródło informacji: http://www.wpk.org.pl/