Poznajemy ptaki krukowate naszej okolicy - cz. 2 (lekcja w terenie)

SCENARIUSZ ZAJĘĆ

Katarzyna Woźniak

HASŁO PROGRAMOWE: Ptaki - zwierzęta niezauważane i niedoceniane..

CEL OGóLNY: Wyposażenie uczniów w umiejętność rozpoznawania pospolitych gatunków ptaków z rodziny krukowatych. .

CELE OPERACYJNE: (wg kolejności realizacji na lekcji).

Cel operacyjny

uczeń :

Kategoria celuPoziom wymagań

1. rozpoznaje gatunki ptaków krukowatych występujące w Polsce

C

W

2. opisuje cechy charakteryzujące poszczególne gatunki ptaków krukowatych

C

W

3. wymienia miejsca żerowania ptaków krukowatych

A

W

4. wymienia sposoby gniazdowania ptaków krukowatych

A

W

TECHNIKI I METODY: słowne: opis, opowiadanie, pogadanka heurystyczna, elementy wykładu; praktyczne - korzystanie z przewodników do oznaczania gatunków ptaków, uzupełnianie kart pracy; oglądowe - obserwacje ptaków krukowatych prowadzone w terenie (pobliski park)

STRATEGIA: A, P, O, E

FORMA PRACY: indywidualna, zbiorowa

ŚRODKI DYDAKTYCZNE: przewodniki do oznaczania gatunków ptaków, lornetki, notatniki, karty pracy (załącznik 1), ołówki.

TOK LEKCJI

FAZA WSTęPNA - 10 minut

Ø Powitanie.

Ø Sprawdzenie listy obecności.

Ø Podanie tematyki zajęć: "Poznajemy ptaki krukowate najbliższej okolicy".

Ø Przypomnienie uczniom podstawowych informacji na temat zachowania się w terenie (bezpieczeństwo, nie odłączanie się od grupy,). W dalszej części zajęć nauczyciel wykorzystuje wiedzę uczniów, którą zdobyli na poprzedniej lekcji.

FAZA REALIZACYJNA - 60 minut
Ø Wprowadzenie - "Pomocą w nauce rozpoznawania ptaków jest dobry przewodnik do oznaczania gatunków oraz lornetka".
Ø Przypomnienie "Rad dla początkujących obserwatorów"

1. W terenie staraj się zapamiętać i zapisać jak najwięcej cech obserwowanego osobnika.
   
2. Notuj tylko to, co widzisz - notatka sporządzona w trakcie, bądź zaraz po zakończeniu obserwacji, będzie podstawą do oznaczenia gatunku.
   
3. Zapisane cechy porównuj z przewodnikiem - nie staraj się uwiarygodnić obserwacji poprzez przypominanie sobie szczegółów, które wydaje ci się, że widziałeś.
   
4. Nie staraj się oznaczyć gatunku za wszelką cenę. Za sukces uznawaj prawidłowe oznaczenie gatunku, a nie "wyszukiwanie na siłę" ptaków rzadkich.
   

Ø Przypomnienie najważniejszych treści z poprzednich zajęć:
Naukę rozpoznawania gatunków zaczniemy od grupy ptaków, żyjących dość blisko człowieka i stosunkowo licznych o każdej porze roku - krukowatych. Wydawałoby się, że znamy je dobrze, a jednak rozróżnienie poszczególnych gatunków często sprawia kłopoty.
W Polsce występuje siedem gatunków krukowatych: kruk, wrona siwa, gawron, kawka, sroka, sójka i orzechówka. Odznaczają się one inteligencją i ciekawymi zachowaniami stadnymi. Jesienią ptaki te licznie wędrują przez teren Polski. Część z nich pozostaje u nas na zimę, zwłaszcza w Polsce zachodniej gawrony i kawki przebywają licznie w miastach.
Znanym zjawiskiem jest grupowanie się w większe stada, żerujących w ciągu dnia w mieście gawronów, i przelot dużej, zwracającej na siebie uwagę, grupy ptaków na wspólne noclegowisko. Gawrony wykazują także stadne zachowania w okresie gniazdowania, kiedy tworzą kolonie. Kolonia najczęściej obejmuje wiele drzew, na których znajduje się po kilka gniazd. Zarówno gniazdowanie w koloniach, jak i wspólne noclegowisko zapewniają ptakom większe bezpieczeństwo.

Ø Rozdanie uczniom kart pracy.

Załącznik 1KARTA PRACY UCZNIA

1. Podczas zajęć w parku zwróć uwagę na miejsca, w których ptaki krukowate mogłyby odbywać lęgi lub znaleźć schronienie. Zapisz je :

............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. Spróbuj rozpoznać spotkane podczas zajęć gatunki ptaków krukowatych i określ miejsce ich żerowania :

............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ …………………………………………………………………………………………………..

3. Spróbuj określić, jakie gatunki ptaków krukowatych żyją w parku. Krótko opisz ich zachowanie (np. sposób latania, przenoszenie w dziobie gałązek itp., miejsce ich dłuższego przebywania):

.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

4. Spróbuj odpowiedzieć na pytanie: "Jakie zmiany w parku mogłyby sprzyjać osiedleniu się większej liczby ptaków z rodziny krukowatych?"

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

5. Odpowiedz, który z ptaków krukowatych wzbudził Twoją sympatię, krótko opisz ten gatunek, jeśli masz ochotę opis wzbogać rysunkiem.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

FAZA PODSUMOWUJ¡CA - 20 minut

Ø Sprawdzenie i omówienie kart pracy.

Ø Ocenienie pracy uczniów.

grupa wiekowa

szkola podstawowa

autor

Katarzyna Woźniak

organizacja/wydawca

Katarzyna Woźniak