Ptasie Budowle

SCENARIUSZ ZAJĘĆ

Cele: Poznanie pospolitych gatunków ptaków budujących gniazda; Roz­poznawanie przynależności gniazd do poszczególnych gatunków; Zapoznanie z zachowaniem się ptaków w okresie przedlęgowym; Doskonalenie elementów systematyki ptaków; Doskonalenie umiejętności obserwacji przyrody żywej; Uwrażliwienie na piękno przyrody i złożoność zjawisk w niej zachodzących; Dostrzeganie zależności między konstrukcją i lokalizacją gniazda a środowi­skiem życia; Doskonalenie umiejętności posługiwania się atlasami i przewod­nikami; Kształtowanie zaangażowania w problemy ochrony środowiska; Do­skonalenie umiejętności pracy zespołowej i poczucia odpowiedzialności za wykonanie zadania; Kształtowanie kultury, dyscypliny oraz właściwego za­chowania się w środowisku przyrodniczym.

Przebieg zajęć: 1. Wprowadzenie do tematu: Wykorzystanie cytatów ze zbioru nowel Adolfa Dygasińskiego "Co się dzieje w gniazdach?". Przybliże­nie uczniom zagadnień związanych z zachowaniem się ptaków. Zapoznanie z wybranymi gatunkami ptaków polskich w oparciu o filmy S. Wąsika i płytę CD-ROM "Co się dzieje w gniazdach?". Zaprezentowanie przez nauczyciela przykładowych, najciekawszych ptasich gniazd, na przykład remiza, raniuszka, drozda śpiewaka. Przydzielenie każdemu uczniowi zadania polegającego na wyszukaniu w literaturze i ewentualnie w środowisku informacji o jednym gatunku ptaka, wyglądzie i lokalizacji jego gniazda zilustrowanych zdjęciem lub rysunkiem. Wskazanie literatury: A. Dygasiński - "Co się dzieje w gniaz­dach?", Gottfued Amann - atlas "Ptaki", J. Sokołowski - "Ptaki ziem pol­skich", W. i D. Eisemeich - "Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce", D. Zawadzka, J. Lontkowski - "Ptaki drapieżne", Blandine de Montmorillon - "Tajemnice przyrody ich poznawanie dzień po dniu", Albumy z serii "Tajemnice zwierząt" Wydawnictwa Dolnośląskiego, Encyklopedia świata zwierząt - wydawnictwo "Wiedza i życie", A. Czapulak i inni - "ABC obserwatora ptaków", J. Gotzman - "Nasi skrzydlaci sąsiedzi". 2. Przygoto­wanie do zajęć terenowych: Prezentacja przez uczniów przygotowanych opi­sów gniazd i ich mieszkańców zilustrowanych rysunkami i zdjęciami. Ustale­nie ujednoliconej formy przedstawienia zdobytych materiałów w celu wyko­nania kart do albumu. Zapoznanie z tematem zajęć terenowych, celami i cza­sem ich trwania. Poinformowanie uczniów o trasie wędrówki, odpowiednim ubiorze, potrzebnym sprzęcie i właściwym zachowaniu podczas zajęć.

Przypomnienie zasad bezpieczeństwa. Przedstawienie cech dobrego obser­watora: maskujący ubiór, zachowanie ciszy, ustawienie się w odpowiednim miej­scu (dogodnym do obserwacji, "z wiatrem"), cierpliwość, skrupulatność, podział uczniów na grupy i przydzielenie im zadań. 3. Zajęcia terenowe: Zbiórka, spraw­dzenie ubioru i sprzętu. Przypomnienie przydzielonych zadań. Wyszukanie gniazd w wyznaczonym terenie, dokonanie obserwacji i notatek (lokalizacja gniazda, jego wygląd, materiały użyte do budowy, ewentualna obecność ptaków i ich sposób zachowania - pobieranie pokarmu, naprawa gniazda, przejawy zachowań rozrod­czych, reakcje obronne, głosy ptaków). Sfotografowanie obiektów obserwacji. Rozpoznanie gatunków ptaków przebywających na obserwowanym terenie oraz określenie przynależności gniazda do danego gatunku. Spotkanie wszystkich uczestników-obserwatorów i wymiana spostrzeżeń. Porównanie obserwowanych gniazd z poznanymi podczas wcześniejszych zajęć. Ocena przez nauczyciela pracy i dyscypliny uczniów. 4. Podsumowanie zajęć w pracowni: Przedstawienie krót­kich sprawozdań z obserwacji terenowych. Wykonanie z materiałów przygotowa­nych przez uczniów i nauczyciela oraz uzyskanych w czasie obserwacji albumu o ptasich gniazdach.

grupa wiekowa

autor

organizacja/wydawca