Przystosowanie ptaków do warunków życia

SCENARIUSZ ZAJĘĆ

Czas trwania: 4-5 godzin obserwacji i badań w terenie:

Pora roku: wiosna

Miejsce: Las łęgowy

Materiały dydaktyczne: lornetki, atlasy i przewodniki do oznaczania gatun­ków ptaków, magnetofon. notatniki i długopisy, karty pracy, mapa topograficzna terenu.

Cele zajęć:

Wiadomości:

poznanie różnych gatunków ptaków oraz ich środowiska życia; budowa _­wnętrzna ptaków,

rozumienie zależności między budową a funkcją,

rozumienie podstawowych przystosowań organizmu do środowiska. Umiejętności:

rozpoznawania gatunków ptaków w terenie, wykonywania schematycznych ry­sunków,

dostrzegania zależności między budową organizmu a środowiskiem, dostrzegania przez uczniów wpływu różnych czynników środowiska na obecność obserwowanych gatunków ptaków,

opisywania spostrzeżeń i formułowania wniosków z obserwacji.

Postawy:

wdrażanie do zasad współżycia w zespole;

uwrażliwianie uczniów na piękno przyrody;

kultura i dyscyplina oraz właściwe zachowanie się w środowisku przyrodniczym.

. Metody: obserwacje i badania terenowe (praca w grupach ćwiczenio­wych), dyskusja, burza mózgów.

/. Przygotowanie do zajęć:

informacja o terenie i miejscu wycieczki,

zapoznanie z celami i przebiegiem zajęć,

podział na grupy 5-6-osobowe,

przypomnienie zasad bezpieczeństwa.

II. Przebieg zajęć:

zbiórka pod szkołą oraz sprawdzenie ubioru i sprzętu,

wymarsz na zajęcia terenowe, rozdanie materiałów oraz instrukcji pracy poszcze­gólnym grupom,

zaznaczenie na mapie topograficznej stanowisk badawczych.

Temat pracy dla poszczególnych grup: Wybierz dowolną liczbę osob­ników ptaków występujących w terenie i uzupełnij kartę pracy wg instrukcji.

Instrukcja pracy:

1. Podaj nazwy spotkanych gatunków ptaków.

2. Opisz ich miejsce występowania.

3. Za pomocą lornetki zaobserwuj budowę dzioba, kończyn, skrzydeł, ogona, nóg i opisz je.

4. Zaobserwuj sposoby zachowania się spotkanych ptaków w danym środowisku: pobieranie pokarmu,

zależności między gatunkami,

płochliwość, reakcje na obecność ludzi,

przejawy zachowań rozrodczych (toki, budowa gniazda),

opieka nad potomstwem,

reakcje obronne.

5. Spróbuj rozpoznać ptaki wg głosów.

III Podsumowanie zajęć w klasie.

Odczytanie pisemnych sprawozdań z zajęć terenowych.

Dyskusja na temat, które z czynników środowiska zdecydowały o liczbie

i różnorodności obserwowanych ptaków na każdym ze stanowisk badawczych (zanieczyszczenia, zabudowa, hałas, ruch, uksztahowanie powierzchni, zdro­wotność drzewostanu, obecność starych drzew, pożywienie).

Wnioski z dyskusji umieść w gazetce szkolnej lub gablocie Koła Ochrony

Przyrody.

Materiały źródłowe dla ucznia i nauczyciela:

pakiet edukacyjny projektu,

A. Kalinowska: "Ekologia - wybór przyszłości".

KARTA PRACY

NAZWISKO I IMIONA CZŁONKóW GRUPY:

OPIS STANOWISKA:

Stanowisko rośliny zwierzęta ukształtowanie terenu

las łęgowy

WARUNKI KLIMATYCZNE:

data

temperatura

opady

nasłonecznienie

wiatr

powietrza

Zaobserwowane gatunki ptaków

Gatunek ptaka miejsce przebywania opis wyglądu opis zachowania

grupa wiekowa

bez ograniczeń

autor

organizacja/wydawca