rodzina: krukowate
opis: Długość ciała: 28-33 cm
Wielkością i pokrojem przypomina sójkę, ale z większą głową z mocniejszym dziobem i krótszym ogonem. Prawie całe ciało brunatne upstrzone białymi plamkami w kształcie kropelek. Na głowie ciemnobrunatna czapka. Skrzydła czarne. Podogonie białe.
Mimo iż nie jest w górach ptakiem rzadkim to w okresie lęgowym jest ptakiem dość skrytym i rzadko widywanym. Częściej można ją spotkać jesienią, gdy orzechówki chętnie odwiedzają zarośla leszczyny, gdzie żerują na orzechach laskowych. W niektóre lata jesienią pojawiają się u nas ptaki ze wschodu i północy i wtedy można je spotkać poza obszarami lęgowymi.
miejsca: Karpaty i Sudety, gdzie osiąga górną granicę lasów oraz duże lasy w północno-wschodniej Polsce i na Pomorzu, poza tym na rozproszonych stanowiskach na Lubelszczyźnie i Kielecczyźnie
siedlisko: Rozległe bory świerkowe, sosnowe, jodłowe i mieszane
liczebność: Nieliczny, lokalnie średnio liczny ptak lęgowy
gniazdo: Zwykle wysoko w rozwidleniu gałęzi przy pniu świerka, zbudowane z gałązek świerka, zbutwiałego drewna i mchu, wyścielone trawami i porostami
lęg: 2-4 bladoniebieskozielonych, brązowo i szaro plamkowanych jaj. Wysiadywanie 17-19 dni. Młode opuszczają gniazdo po 21-25 dniach
pokarm: Latem owady i drobne bezkręgowce, poza tym nasiona drzew iglastych oraz orzechy laskowe
wędrówki: Osiadła, czasami występują naloty ptaków z północy w okresach VIII-XI
ochrona: Gatunek chroniony