rodzina: kaczkowate
opis: Długość ciała: 51-62 cm
Wielkości krzyżówki, mniejszy i smuklejszy od nurogęsi. Samiec w szacie godowej łatwy do rozpoznania po czarnej, zielono połyskującej głowie z rozczapierzonym czubem, rdzawobrązowej, czarno plamkowanej piersi, popielatych bokach i czarno-białym wierzchu ciała. Samica płowoszara z brązową głową z krótszym czubem i białawą przodem szyi. Dziób smukły, brązowy z wierzchu, czerwony od spodu.
Ta piękna kaczka stała się obecnie dużą rzadkością, gdyż wymaga czystych i obfitujących w ryby jezior i nie toleruje na lęgowiskach nasilającej się turystyki wodnej.
miejsca: Gniazduje bardzo lokalnie na Pojezierzu Kaszubskim i na Mazurach oraz w Zatoce Puckiej; w okresie po lęgowym spotykany w całym kraju, najliczniej na Bałtyku
siedlisko: Czyste i spokojne jeziora z wyspami, poza okresem lęgowym spotykany licznie na wodach przybrzeżnych Bałtyku
liczebność: Skrajnie nieliczny ptak lęgowy; ok. 15 par lęgowych
gniazdo: Zwykle na wyspie jeziora, pod osłoną roślinności zielnej lub pod krzakiem w pobliżu wody; płytkie zagłębienie wyścielone liśćmi i puchem
lęg: 7-12 kremowych jaj. Wysiadywanie 31-32 dni. Samica wodzi młode przez ok. dwa miesiące
pokarm: Niewielkie ryby, a także skorupiaki i mięczaki
wędrówki: Wędrowny. Przylot: III-V, odlot: X-XI, regularnie zimuje na wybrzeżu Bałtyku
ochrona: Gatunek chroniony, wymieniony w Polskiej czerwonej księdze zwierząt jako silnie zagrożony wyginięciem, i w Dyrektywie ptasiej; zagrożony utratą siedlisk lęgowych i rozwojem turystyki wodnej