rodzina: jastrzębiowate
opis: Długość ciała: 52-60 cm
Ptak wielkości myszołowa, ale o smuklejszej sylwetce z małą głową i dłuższym ogonem. Ubarwienie zmienne, zwłaszcza na spodzie ciała, od niemal białego po prawie czarne. Charakterystyczne jest ubarwienie spodu skrzydeł z licznymi pręgami, z których najszersza jest na końcu lotek oraz owalną plamą w okolicach nadgarstka. Na dość długim ogonie widoczne trzy pasy z najszerszym na końcu sterówek. Samce mają szarą głowę.
Jest jedynym naszym dużym ptakiem szponiastym wyspecjalizowanym w pokarmie złożonym głównie z owadów.
miejsca: Cały obszar kraju, choć rozmieszczenie nierównomierne
siedlisko: Rozleglejsze drzewostany liściaste i mieszane, rzadziej bory, w sąsiedztwie terenów otwartych i polan
liczebność: Nieliczny ptak lęgowy
gniazdo: Umiejscowione między konarami drzewa liściastego, zwykle przy skraju drzewostanu. Stosunkowo nieduże, zbudowane z gałązek, ze skąpą wyściółką i przyozdobione zielonymi gałązkami
lęg: 2 białawe gęsto rdzawo plamkowane jaja. Wysiadywanie 30-35 dni przez oba ptaki. Młode uzyskuja lotność po 40-44 dniach
pokarm: Głównie owady społeczne (osy i szerszenie, ich larwy i poczwarki, które wykopuje z gniazd w ziemi), trzmiele, chrząszcze, a także małe kręgowce, jak żaby, jaszczurki i gryzonie
wędrówki: Wędrowny. Przylot: IV-V, odlot: VIII-IX
ochrona: Gatunek chroniony, wymieniony w Dyrektywie ptasiej; zagrożony przez utratę siedlisk w wyniku tworzenia monokultur leśnych i zalesiania terenów polan