rodzina: dzierzbowate
opis: Długość ciała: 17-19 cm
Nieco większa i masywniejsza od gąsiorka o dużej głowie i pstrokatym ubarwieniu. Na wierzchu głowy rdzawobrązowa czapeczka sięgając na kark oraz czarna maska obejmująca czoło. Grzbiet i skrzydła czarne, na barkówkach białe, podłużne plamy. Ogon czarny z białymi skrajami i nasadą. Spód ciała biały. Samica podobna ale mniej skontrastowana.
Dawniej nieliczna, ale rozpowszechniona w wielu okolicach kraju, ostatnio stała się ptakiem ginącym i być może gniazdują u nas jeszcze ostatnie pary lub w ogóle przestała gniazdować.
miejsca: Bardzo lokalne, w ostatnich latach stwierdzona na zaledwie kilku stanowiskach w Małopolsce, Wielkopolsce i na Mazowszu
siedlisko: Skraje borów rosnących na piaszczystym podłożu, zadrzewienia i sady w otwartym krajobrazie
liczebność: Skrajnie nieliczny ptak lęgowy; najwyżej 5-10 par
gniazdo: Dość wysoko w rozwidleniu bocznych gałęzi, często na sośnie lub drzewie owocowym, zbudowane z łodyg, korzonków i trwa oraz zielonych liści, wyścielone włosiem i piórkami
lęg: 5-7 oliwkowych, ciemno nakrapianych jaj. Wysiadywanie 14-16 dni. Młode opuszczają gniazdo w wieku 18-20 dni
pokarm: Głównie duże owady i inne bezkręgowce, także drobne kręgowce
wędrówki: Wędrowna. Przylot: V, odlot: VIII-IX
ochrona: Gatunek chroniony, wymieniony w Polskiej czerwonej księdze zwierząt jako skrajnie zagrożony, i w Dyrektywie ptasiej, zagrożony utratą siedlisk poprzez intensyfikację rolnictwa, zarastaniem nieużytków i likwidacją zadrzewień śródpolnych
linki: http://www.birdguides.com/html/vidlib/species/Lanius_senator.htm